blz. 1 

Kamerstukken II 2013-2014, 33 981

Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met een heffing bij het niet voldoen aan de quotumdoelstelling (Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten)

 

 

Nr. 3 MEMORIE  VAN  TOELICHTING

 

Inhoudsopgave

xAlgemeen
1 Algemene inleiding
1.1 Ambitie: een inclusieve arbeidsmarkt
1.2 Sociaal akkoord
1.3 Arbeidsdeelname mensen met arbeidsbeperking blijft achter
1.4 CAO-afspraken
1.5 Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten treedt in werking als afspraken uit sociaal akkoord niet worden gerealiseerd
1.6 Monitoring extra banen in de marktsector
1.7 Monitoring extra banen binnen de overheid
1.8 Doel Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
1.9 Vormgeving Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
1.10 Leeswijzer
2 Inhoud van het wetsvoorstel
2.1 Quotum
2.2 De doelgroep van het quotum
2.3 Doelgroepregister
2.4 Doelstelling quotumheffing
2.5 Vormgeving quotumheffing
3 Dienstverlening aan werkgevers
3.1 Instrumenten
3.2 Werkbedrijven en regionale samenwerking
3.3 Initiatieven om meer banen te realiseren
4 Eerdere ervaringen
4.1 Internationale vergelijking
4.2 Het quotum in Duitsland
4.3 Nederlandse ervaringen
4.4 Met het quotum aansluiting zoeken bij internationale wet- en regelgeving
5 De uitvoering
5.1 Vaststellen van de quotumplicht en berekening van de quotumheffing
5.2 Jaarlijkse vaststelling van de quotumheffing
5.3 Meetellen van inleenverbanden
5.4 Inning
5.5 Controle op juistheid van de werknemersgegevens
5.6 Bezwaar en beroep
6 Financiële paragraaf
6.1 Financiële gevolgen doelgroepbeoordeling door UWV
6.2 Financiële gevolgen van overgang van banenafspraak naar quotum
6.3 Regeldruk
7 Ontvangen commentaren en adviezen
7.1 Belastingdienst
7.2 UWV
7.3 VNG en Uitvoeringspanel gemeenten
7.4 College voor de rechten van de mens
7.5 College bescherming persoonsgegevens
7.6 Actal
7.7 Inspectie SZW
7.8 Internetconsultatie
xArtikelsgewijs
xxxx| Artikel I

 

 

[Algemeen, red.]

 

1. Algemene inleiding


1.1. Ambitie: een inclusieve arbeidsmarkt


     De ambitie achter het ontwerp van de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten, hierna te noemen Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten, ligt in het verlengde van de ambitie van de Participatiewet, de ambitie in het regeerakkoord,¹ de afspraken uit het sociaal akkoord ² en de begrotingsafspraken 2014.³ De Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten hangen nauw met elkaar samen. Met de Participatiewet schept de regering het kader voor een activerender stelsel dat kansen biedt aan mensen met een arbeidsbeperking. De Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten introduceert een quotumheffing waarmee werkgevers gestimuleerd worden om meer mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen.

1. Kamerstukken II 2012-2013, 33 410, nr. 15.
2. Kamerstukken II 2012-2013, 33 566, nr. 15.
3. Kamerstukken II 2012-2013, 33 570, nr. 19.

     De regering heeft de ambitie om iedereen in staat te stellen volwaardig mee te doen in en bij te dragen aan de samenleving. Voor de meeste mensen is meedoen vanzelfsprekend; zij hebben een baan, kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud en zijn ook op andere manieren maatschappelijk actief. Voor andere mensen komt volwaardig meedoen niet vanzelfsprekend en automatisch van de grond. De regering wil dat de samenleving ook aan deze mensen perspectief biedt. De mens centraal, uitgaande van de eigen kracht van mensen en het bieden van ondersteuning waar dit nodig is.
     De regering streeft ernaar om te komen tot een inclusieve arbeidsmarkt. Het is essentieel om mensen tot hun recht te laten komen en ze in staat te stellen zoveel mogelijk zelfstandig mee te doen aan de samenleving. Participatie, bij voorkeur via werk, zorgt voor sociale, economische en financiële zelfstandigheid, draagt bij aan het gevoel van eigenwaarde en levert een bijdrage aan de economie en aan de sociale cohesie. In zo’n samenleving kan iedereen bijdragen aan het versterken van de economische  blz. 2  en sociale kracht van Nederland. De regering wil kansen creëren, ook voor mensen met een arbeidsbeperking. Om dit doel te realiseren, heeft het kabinet in het regeerakkoord afspraken gemaakt over de vorming van één regeling via de Participatiewet en over de invoering van een quotum voor werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen.
     Een inclusieve arbeidsmarkt vereist meer reguliere arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking. Vele werkgevers in Nederland pakken de handschoen op, geven het goede voorbeeld en stellen arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking open. Tegelijkertijd is het aannemen van werknemers met een arbeidsbeperking nog lang geen automatisme. Ook is het maken van CAO-afspraken nog onvoldoende een gewoonte.

     Uit de cijfers komt de realiteit naar voren: de nettoarbeidsdeelname van mensen met een arbeidsbeperking is laag en er zijn veel werkgevers die hun verantwoordelijkheid op dit vlak niet nemen. Het is duidelijk dat er meer nodig is om ook mensen met een arbeidsbeperking perspectief op werk te geven. Bedrijven en overheidsinstanties zijn de goede weg ingeslagen, maar er is in de ogen van het kabinet en de sociale partners nog onvoldoende vooruitgang geboekt. Het kabinet vindt het niet acceptabel dat grote groepen mensen met een arbeidsbeperking aan de kant blijven staan. Het moet normaal worden dat deze mensen deel uit maken van het arbeidsproces.

     Het kabinet heeft in het regeerakkoord de ambitie uitgesproken dat het de grote onderwerpen op de arbeidsmarkt samen met werknemers en werkgevers wil aanpakken. Juist in economisch moeilijke tijden is eensgezindheid tussen kabinet en sociale partners van groot belang. De Participatiewet en het quotum stonden dan ook in het voorjaar van 2013 op de agenda van het sociaal overleg.

 

1.2. Sociaal akkoord


     In het sociaal akkoord van 11 april 2013 hebben het kabinet en de sociale partners een afspraak gemaakt over het aan de slag helpen van mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers in de marktsector (inclusief zorg) stellen zich garant voor 2500 extra banen in 2014, 5000 extra banen in 2015 en oplopend met 1000 banen per jaar naar 10 000 extra per jaar in 2020, tot in 2026 een aantal van 100 000 is bereikt. In aanvulling daarop stelt de overheid zich garant voor 2500 extra banen per jaar vanaf 2014, tot een maximum is bereikt van 25 000 banen.

     De regering en sociale partners onderschrijven het belang om meer mensen met een arbeidsbeperking te laten participeren op de arbeidsmarkt. De meerwaarde van het sociaal akkoord is dat de sociale partners zich verbinden aan een concrete doelstelling om extra banen beschikbaar te stellen voor mensen met een arbeidsbeperking. Een banenafspraak van deze omvang betekent dat er een substantieel aantal extra banen komt voor een groep mensen die moeilijk aan de slag komt. Zo kunnen de regering, de gemeenten en de sociale partners gezamenlijk de doelstelling om zoveel mogelijk mensen te laten participeren dichterbij brengen. De afspraken verbreden het draagvlak voor de Participatiewet en daarmee het draagvlak om banen voor de mensen met een arbeidsbeperking te realiseren. Het kabinet is ingenomen met de afgesproken aantallen. De banenafspraak richt zich op een moeilijke doelgroep en is daarmee een belangrijk signaal dat werkgevers zich vrijwillig commiteren aan het beschikbaar stellen van extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking.

 blz. 3 

1.3. Arbeidsdeelname mensen met arbeidsbeperking blijft achter


     Deze extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking zijn hard nodig om de arbeidsdeelname te bevorderen. Onder andere uit de tussenrapportages van de pilots Werken naar vermogen ¹ en de monitor Arbeidsparticipatie UWV ² blijkt namelijk dat het aannemen van mensen met een arbeidsbeperking nog geen automatisme is. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) ³ en het Centraal bureau voor de statistiek (CBS) constateren in rapportages dat mensen met een arbeidsbeperking verhoudingsgewijs veel minder vaak een baan krijgen dan werknemers zonder arbeidsbeperking. Nader onderzoek wijst uit dat in 2011 13% van de werkgevers in Nederland een werknemer met een arbeidsbeperking in dienst had. Bij 87% van de werkgevers waren geen mensen met een arbeidsbeperking in dienst en de overgrote meerderheid van deze werkgevers (71%) heeft vooralsnog niet overwogen om banen voor werknemers met een arbeidsbeperking open te stellen.³*

1. Kamerstukken II 2012-2013, 29 817, nr. 101.
2. Kamerstukken II 2012-2013, 29 817, nr. 99.
3. Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) (oktober 2012), Startklaar voor vier jaar. Een verkenning van publieke prestaties voor de kabinetsformatie 2012.
3*. Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) (maart 2012), Nota overwegingen SCP bij voorstel Wet werken naar vermogen. Den Haag.

Arbeidsdeelname (%) Niveau
2008 Mutatie 2013
Jongeren 81,2 -10,8xxxxx 70,5
Bevolking 15-64 jaar (NL) 68,2 -2,1xxxxx 66,1
Vrouwen 59,2 0,7xxxxx 59,9
Ouderen 46,3 8,7xxxxx 55,0
Niet-westerse migranten 56,9 -7,0xxxxx 49,9
Arbeidsgehandicapten 42,0 -7,0xxxxx 35,0 ¹xxxrr

1. Cijfer 2013 berekend op basis van 2012 + gemiddelde daling in 2013 met 1,1 procentpunt.
 
Bron: SZW op basis cijfers CBS.

     Uit de tabel blijkt dat

 

 

 


De volledige, bijgewerkte pagina is alleen voor abonnees beschikbaar.
Voor meer informatie klik hier.